PM Anwar Kotakan Janji Percepat Projek Mitigasi Banjir, Bantu Mangsa Yang Lama Menderita
Oleh Mikhail Raj Abdullah
KUALA LUMPUR, 23 Okt (Bernama) – Mengotakan janji Datuk Seri Anwar Ibrahim lebih tiga tahun lepas, kerajaan telah mempercepat pelaksanaan projek tebatan banjir bagi meringankan beban serta kesukaran kewangan yang dialami oleh mangsa akibat bencana alam tersebut yang berlaku hampir setiap musim.
Untuk rekod, Kerajaan Madani pimpinan Perdana Menteri telah menyiapkan enam projek tebatan banjir setakat ini, walaupun secara diam-diam, dengan jumlah kos sebanyak RM336 juta.
Jelas sekali bahawa kerajaan perpaduan pimpinan Anwar tekad untuk berusaha menangani masalah itu demi mengurangkan kesan ekonomi akibat banjir yang membebankan rakyat.
Bagaimanapun, ini hanyalah permulaan kepada usaha bersepadu yang melibatkan pelbagai kementerian dan agensi untuk menangani ancaman yang sememangnya bersifat bermusim.
Enam projek mitigasi banjir siap, 82 sedang dilaksanakan dan lebih banyak lagi diumumkan dalam Belanjawan 2027
Sebanyak 82 projek lain yang ketika ini sedang dilaksanakan di seluruh negara, termasuk di Sabah dan Sarawak, berjalan lancar mengikut jadual dan tanpa sebarang publisiti besar-besaran.
Dan projek itu tidak berakhir di situ sahaja.
Anwar, yang juga merupakan Menteri Kewangan semasa membentangkan Belanjawan 2027 pada 9 Oktober lepas mengumumkan beberapa projek utama baharu termasuk Projek Tebatan Banjir Bandar Kuching, Projek Pembangunan Lembangan Sungai Bersepadu (PLSB) Sungai Golok Fasa 2 di Kelantan, serta Projek PLSB Sungai Kemaman di Terengganu.
Kerajaan turut memperuntukkan sebanyak RM100 juta bagi kolam takungan di Lembah Klang yang berpenduduk padat, selain hampir RM320 juta untuk membaiki serta menaik taraf cerun, sistem perparitan dan parit di kawasan pihak berkuasa tempatan di seluruh negara.
Anwar memberi peringatan keras tiga tahun lepas bahawa jika kerajaan tidak mengambil langkah serius untuk menangani banjir, kerosakan dan kemusnahan akan terus berulang.
Projek merangkumi negeri-negeri yang terdedah kepada banjir
Masalah banjir sudah mula ketara sejak tahun-tahun awal pembentukan Malaysia, namun selain beberapa projek ad hoc berskala kecil, tiada pelan konkrit yang jelas untuk mengurangkan kerosakan serta menangani banjir di peringkat nasional.
Kini, terdapat bukti jelas bahawa kerajaan terus melaksanakan projek mitigasi banjir secara besar-besaran termasuk dalam Belanjawan 2027 bagi mengurangkan kerugian ekonomi yang besar akibat bencana tersebut.
Penggubal dasar menyedari bahawa Malaysia terdedah kepada ancaman dua monsun bermusim – Monsun Barat Daya (Jun hingga Ogos) dan Monsun Timur Laut (November hingga Februari).
Ia bukan sekadar cuaca buruk. Kerugian yang dialami amatlah besar.
Menurut laporan oleh Bank Negara Malaysia, kerugian akibat banjir di Malaysia pada 2024 berjumlah RM933.4 juta.
Tahun lepas, angka tersebut mencatatkan penurunan namun masih kekal pada jumlah yang besar iaitu RM636.9 juta atau 0.03 peratus daripada keluaran dalam negara kasar (KDNK).
Bagi tempoh 2008 hingga 2022, kerugian ekonomi akibat banjir berjumlah 9.13 peratus daripada Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) tahunan selain menyebabkan sebanyak 935,000 rakyat Malaysia terpaksa berpindah sama ada untuk sementara atau kekal.
Kerugian itu merangkumi kerosakan kediaman, kenderaan, premis perniagaan dan perindustrian, sektor pertanian, aset awam serta infrastruktur.
Sehubungan itu, langkah penyiapan enam projek tebatan banjir setakat ini sudah pasti dapat membantu mengurangkan peningkatan kerugian ekonomi akibat kerosakan besar terhadap kediaman, kemudahan awam serta infrastruktur.
Jika diamati, tidak dinafikan lagi pelaburan berterusan kerajaan dalam pelbagai projek tebatan banjir, perlindungan cerun serta naik taraf sistem saliran, dapat mengurangkan impak buruk akibat banjir besar.
Usaha itu juga telah menyumbang secara signifikan dalam meringankan beban kehidupan penduduk terjejas melalui aspek pengukuhan keselamatan awam, pengurangan risiko banjir selain dapat meminimumkan impak atau kesan ke atas kediaman, perniagaan dan infrastruktur pengangkutan.
Bagaimanapun, pada masa sama, kerajaan juga menyedari bahawa usaha menangani banjir bukanlah sesuatu yang dapat diselesaikan menerusi pendekatan pengorbanan satu pihak demi kepentingan pihak lain.
Atas alasan itu, kerajaan amat komited terhadap usaha berterusan menangani banjir yang membawa kemusnahan, malah apa yang utama adalah untuk memulihkan semula kehidupan ribuan penduduk yang terjejas setiap kali berlaku bencana di luar jangka yang tidak memberi sebarang petanda awal.
Antara langkah dilaksanakan oleh kerajaan termasuk menambah baik infrastruktur saliran dan kemudahan takungan banjir yang dapat membantu mengurangkan impak susulan hujan lebat di kawasan kediaman, premis perniagaan serta infrastruktur penting.
Kerja-kerja perlindungan cerun misalnya, dapat mengurangkan risiko berkaitan kegagalan cerun selain mampu menyelamatkan nyawa.
Menurut Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM), bencana banjir menyebabkan kerosakan besar ke atas perabot serta kelengkapan isi rumah dan peralatan elektrik seperti mesin basuh, peti sejuk dan televisyen.
Selain itu dari sudut ekonomi, pelaksanaan pelbagai projek tebatan banjir turut memacu limpahan manfaat ekonomi dengan membuka peluang baharu kepada sektor pembinaan.
Syarikat pembinaan dan infrastruktur yang melaksanakan projek tebatan banjir juga secara tidak langsung menunaikan tanggungjawab terhadap negara selain menyumbang kepada pertumbuhan sektor itu yang diunjurkan berkembang 5.7 peratus pada 2027.
Kesemua inisiatif itu dilaksanakan secara meluas dari segi geografi, terutama di negeri-negeri Pantai Timur yang terdedah dilanda banjir selain di Kedah, Johor serta Perak yang bertujuan menambah baik daya tahan Malaysia secara menyeluruh terhadap banjir serta kesukaran berkaitan.
Tidak hanya setakat membawa manfaat segera kepada masyarakat, rancangan projek-projek tebatan banjir itu juga menyediakan rancangan kerja-kerja infrastruktur bagi syarikat-syarikat pembinaan yang berhasrat mendapatkan peluang perniagaan baharu.
Perbelanjaan pembangunan lebih tinggi, projek mitigasi banjir sokong nilai perolehan kontrak sektor pembinaan
Dalam nota penyelidikan, Malacca Securities berkata peruntukan perbelanjaan pembangunan yang lebih tinggi, projek infrastruktur termasuk di Sabah dan Sarawak serta kerja mitigasi banjir dijangka terus membuka peluang pertambahan nilai perolehan kontrak bagi sektor pembinaan.
Firma pembrokeran itu menyenaraikan projek mitigasi banjir yang sedang dilaksanakan serta pembangunan akan datang, termasuk Projek Mitigasi Banjir Bandar Kuching, Projek Lembangan Sungai Bersepadu (IRBD) Sungai Golok Fasa 2 dan IRBD Sungai Kemaman, sebagai antara pemacu aktiviti pembinaan.
Peruntukan tambahan bagi kolam takungan, perlindungan cerun dan penambahbaikan sistem perparitan juga dijangka memberi manfaat kepada lebih banyak kontraktor.
Sebagai contoh, yang terlibat dalam kejuruteraan awam, kerja tanah, perparitan dan pembinaan infrastruktur berkaitan.
Usaha mitigasi banjir dijangka kekal sebagai keutamaan seiring dengan pembangunan infrastruktur yang lebih meluas.
Pelaksanaan berterusan projek awam juga boleh meningkatkan keterlihatan peluang kontrak baharu kepada kontraktor, sekali gus menyokong penambahan semula buku pesanan dalam beberapa tahun akan datang dan merancakkan aktiviti perniagaan sektor itu.
Bagaimanapun, usaha mengurangkan kesan banjir turut memerlukan tindakan masyarakat.
Menurut Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM), orang ramai perlu meningkatkan tahap kesiapsiagaan, memperkukuh perlindungan kewangan dan membina daya tahan isi rumah bagi mengurangkan kesan kejadian banjir pada masa hadapan.
Bank Negara Malaysia (BNM), dalam tinjauannya mengenai risiko banjir di Malaysia berkata kejadian banjir kilat di Kuala Lumpur, Kuching dan Pulau Pinang turut berpunca daripada perkembangan bandar yang pesat sehingga menyebabkan penebangan hutan dan sistem perparitan yang lemah.
Antara contoh usaha menangani masalah itu ialah projek mitigasi banjir bernilai RM6.5 juta di IOI Mall, Puchong, bagi mengatasi kejadian banjir kilat yang kerap berlaku di kawasan berpenduduk padat itu.
Hujan lebat dan banjir buruk terus menjejaskan pelbagai negeri, dengan tahap impak yang berbeza.
Jumlah hujan menunjukkan peningkatan berterusan antara 1951 hingga 2020, manakala lebih daripada satu model iklim meramalkan jumlah hujan tahunan akan terus meningkat menjelang penghujung abad ke-21.
Tanpa langkah penyesuaian, Malaysia akan terdedah kepada risiko banjir yang semakin meningkat.
Unjuran itu menunjukkan banjir yang secara sejarahnya berlaku sekali dalam tempoh 100 tahun berpotensi berlaku dengan lebih kerap, iaitu sekali dalam tempoh 50 atau 25 tahun, selain membawa kesan yang lebih buruk.
Menurut laporan Bank Negara Malaysia (BNM) yang menilai kesan makroekonomi risiko banjir, Malaysia dianggarkan mengalami kerugian sehingga 4.1 peratus daripada Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) atau sehingga 4.0 peratus daripada jumlah keluaran kasar pada 2030, berdasarkan senario banjir dengan tempoh ulangan 20 tahun.
Sektor pertanian berpotensi terjejas teruk akibat banjir berikutan kawasan operasinya yang luas. Sektor pembuatan dan perkhidmatan juga dijangka menerima kesan besar memandangkan sumbangan kedua-duanya yang ketara kepada ekonomi negara.
Berdasarkan tinjauan terhadap 1,500 syarikat Malaysia, kira-kira satu perempat daripadanya terjejas akibat banjir dalam tempoh tiga tahun lepas.
Tinjauan terhadap 1,500 syarikat di Malaysia mendapati kira-kira satu perempat daripadanya terjejas akibat banjir dalam tempoh tiga tahun lepas.
Perusahaan kecil dan sederhana (PKS) pula berkemungkinan mengalami kerosakan dan gangguan operasi yang lebih besar.
Syarikat yang terjejas mengaitkan kerugian mereka terutamanya dengan kurangnya kesedaran dan pemahaman mengenai risiko banjir, selain kegagalan mengambil langkah untuk memperkukuh kesiapsiagaan menghadapi bencana itu.
Sehubungan itu, pelbagai strategi boleh dilaksanakan oleh perniagaan untuk mengurangkan kerentanan terhadap banjir, mengehadkan kerugian, mempercepat pemulihan serta mengurus perbelanjaan dengan lebih teratur bagi memastikan kelangsungan operasi dan prestasi perniagaan.
Ekosistem pengurusan banjir berkesan penting untuk membantu mangsa banjir
Antara strategi yang boleh dilaksanakan termasuk langkah penyesuaian bagi mengurangkan kesan banjir, seperti pembinaan tembok banjir, serta mendapatkan perlindungan insurans.
Bagaimanapun, usaha menangani banjir tidak seharusnya terhad kepada projek mitigasi semata-mata, sebaliknya memerlukan pendekatan menyeluruh bagi membangunkan ekosistem pengurusan banjir yang berkesan di negara ini.
Pada masa ini, perlindungan insurans atau takaful banjir di Malaysia lazimnya ditawarkan sebagai perlindungan tambahan yang tidak diwajibkan kepada polisi kebakaran dan kenderaan. Ketersediaannya juga banyak bergantung pada lokasi.
Justeru, pendekatan sedia ada mungkin perlu diperluas bagi memastikan perlindungan yang lebih menyeluruh terhadap risiko banjir.
Laporan itu mendapati kira-kira 80 peratus syarikat insurans dan pengendali takaful (ITO) mengambil kira risiko banjir ketika menilai pelanggan perniagaan.
Bagi memperkukuh ekosistem pengurusan banjir, laporan itu turut mengenal pasti enam keutamaan dasar, termasuk meningkatkan ketersediaan dan kebolehcapaian data risiko banjir, membangunkan strategi penyesuaian risiko banjir jangka panjang serta memperluas akses kepada pembiayaan untuk tujuan penyesuaian dan pemulihan.
Keutamaan lain merangkumi usaha membina keupayaan, meningkatkan kesedaran, memperdalam pasaran insurans serta memperkukuh persekitaran yang menyokong peranan sektor kewangan dalam pengurusan risiko banjir.
Secara keseluruhannya, mitigasi banjir dan pembangunan ekosistem pengurusan banjir yang berkesan memerlukan usaha berterusan serta kerjasama pelbagai pihak.
Apa yang jelas ialah kerajaan telah mengambil langkah untuk menangani risiko banjir. Namun, usaha memperkukuh ekosistem pengurusan banjir perlu diteruskan bagi mengurangkan kerugian ekonomi dan melindungi penduduk daripada penderitaan serta kemusnahan akibat bencana itu.
-- BERNAMA